راهنمای بتن ریزی در هوای سرد، بارانی در مناطق مرطوب

بتن ریزی در هوای سرد به‌طور مستقیم بر روند کیفیت نهایی سازه اثر میگذارد. هرگونه تغییر در دما، میزان رطوبت، شدت بارندگی یا سرعت باد، رفتار بتن تازه را تحت تأثیر قرار می‌دهد؛ به همین دلیل بتن‌ریزی در شرایط نامساعد جوی باید با برنامه‌ریزی دقیق و رعایت الزامات فنی انجام شود. در این میان، بتن ریزی در هوای مرطوب یکی از حساس‌ترین عملیات اجرایی است؛ زیرا رطوبت زیاد و احتمال ورود آب باران به مخلوط بتن می‌تواند نسبت آب به سیمان را تغییر دهد و مشخصات بتن را از طرح اختلاط اولیه خارج کند.

در صورت نبود تجهیزات محافظتی و کنترل نکردن شرایط محیطی، بتن ریزی در هوای مرطوب ممکن است با مشکلاتی مانند آب‌انداختگی، جداشدگی سنگ‌دانه‌ها، شسته شدن خمیر سیمان و کاهش مقاومت فشاری همراه شود. بارندگی هنگام بتن‌ریزی یا پیش از گیرش اولیه نیز می‌تواند بافت سطح بتن را تخریب کرده و احتمال ایجاد ترک، پوسته‌شدن و نفوذپذیری بیشتر را افزایش دهد. بنابراین صرفاً مرطوب بودن هوا مانع اجرای بتن نیست، اما انجام اصولی بتن ریزی در هوای مرطوب و بارانی به بررسی پیش‌بینی هوا، آماده‌سازی پوشش مناسب، کنترل آب موجود در مخلوط و انتخاب روش صحیح عمل‌آوری نیاز دارد.

در این مقاله از آهن آنیل، مهم‌ترین ضوابط و نکات اجرایی بتن‌ریزی در شرایط جوی مختلف بررسی می‌شود. تمرکز اصلی مطلب بر اصول بتن ریزی در هوای مرطوب، روش‌های جلوگیری از ورود آب اضافی به بتن، اقدامات لازم هنگام بارندگی و شیوه صحیح محافظت و عمل‌آوری بتن است تا بتوان کیفیت، مقاومت و دوام سازه را در شرایط نامناسب آب‌وهوایی حفظ کرد.

تعریف هوای سرد و بارانی در ساخت‌وساز بر اساس آیین نامه

براساس ضوابط فنی بتن، به‌جز تعریفی که در ویرایش سال ۱۳۹۲ مبحث نهم مقررات ملی ساختمان ارائه شده است، زمانی شرایط هوای سرد در نظر گرفته می‌شود که دمای محیط هنگام بتن‌ریزی یا در دوره نگهداری و محافظت از بتن به کمتر از ۵ درجه سلسیوس برسد. حتی اگر دمای فعلی بیشتر از این مقدار باشد اما پیش‌بینی‌های هواشناسی احتمال کاهش دما به زیر ۵ درجه را نشان دهند، لازم است تمام الزامات مربوط به بتن‌ریزی در هوای سرد رعایت شود.

بررسی دما پیش از شروع عملیات، همان‌قدر که در هوای سرد اهمیت دارد، در بتن ریزی در هوای مرطوب نیز ضروری است. رطوبت زیاد، بارندگی و افت هم‌زمان دما می‌توانند شرایط پیچیده‌تری برای بتن تازه ایجاد کنند. به همین دلیل، پیش از اجرای بتن ریزی در هوای مرطوب باید علاوه بر احتمال بارش، حداقل دمای شبانه‌روز نیز کنترل شود تا بتن در ساعات اولیه گیرش با خطر سرمازدگی روبه‌رو نشود.

حد دمای ۵ درجه سلسیوس که در آیین‌نامه‌های ایران برای تشخیص هوای سرد در نظر گرفته شده، مقداری محافظه‌کارانه و نزدیک به معیار آیین‌نامه‌های آمریکایی است. در دستورالعمل‌های آمریکا، دمای ۴۰ درجه فارنهایت به‌عنوان مرز تقریبی شرایط هوای سرد معرفی می‌شود که معادل حدود ۴٫۴ درجه سلسیوس است.

برای تبدیل دمای سلسیوس به فارنهایت می‌توان از رابطه زیر استفاده کرد:

F = (9/5 × θ) + 32

در این رابطه، F نشان‌دهنده دما برحسب فارنهایت و θ بیانگر دما برحسب سلسیوس است.

برای مثال، جهت تبدیل ۴۰ درجه فارنهایت به سلسیوس داریم:

40 = (9/5 × θ) + 32

پس از کم کردن عدد ۳۲ از دو طرف رابطه:

8 = 9/5 × θ

در نتیجه:

θ ≈ 4.4°C

بنابراین دمای ۴۰ درجه فارنهایت تقریباً برابر با ۴٫۴ درجه سلسیوس است. این محاسبه نشان می‌دهد انتخاب دمای ۵ درجه سلسیوس در ضوابط ایران، حاشیه اطمینان بیشتری برای محافظت از بتن ایجاد می‌کند. این موضوع به‌خصوص در پروژه‌هایی که بتن ریزی در هوای مرطوب و سرد انجام می‌شود اهمیت دارد؛ زیرا وجود رطوبت بالا به معنای حذف خطر یخ‌زدگی نیست و کاهش ناگهانی دما همچنان می‌تواند مقاومت و دوام بتن را تحت تأثیر قرار دهد.

چالش های فنی بتن ریزی در اقلیم های مرطوب و بارانی

بتن‌ریزی در اقلیم‌های مرطوب و بارانی به دلیل احتمال ورود آب اضافی به بتن، تغییر شرایط سطح و دشوار شدن کنترل عملیات اجرایی، حساسیت بالایی دارد. در بتن ریزی در هوای مرطوب باید میان رطوبت مفید برای عمل‌آوری و آب باران کنترل‌نشده تفاوت قائل شد؛ زیرا بارش مستقیم می‌تواند کیفیت، مقاومت و دوام بتن را کاهش دهد.

افزایش نسبت آب به سیمان

ورود آب باران هنگام تخلیه، تراکم یا پرداخت بتن می‌تواند نسبت آب به سیمان را افزایش دهد. این اتفاق باعث کاهش مقاومت فشاری، افزایش تخلخل و بیشتر شدن نفوذپذیری بتن می‌شود. در بتن‌ریزی در هوای مرطوب، نباید برای افزایش روانی بتن، آب اضافی به مخلوط افزوده شود.

شسته شدن خمیر سیمان

بارندگی پیش از گیرش اولیه ممکن است خمیر سیمان سطح بتن را شسته و سنگ‌دانه‌ها را نمایان کند. این وضعیت می‌تواند مقاومت سایشی، یکنواختی و کیفیت ظاهری سطح را کاهش دهد. استفاده از پوشش مناسب روی محل بتن‌ریزی، یکی از راه‌های جلوگیری از این آسیب است.

اختلال در آب‌انداختگی و پرداخت بتن

رطوبت بالا سرعت تبخیر آب سطحی را کاهش می‌دهد و زمان آب‌انداختگی بتن را طولانی‌تر می‌کند. اگر پرداخت سطح در حضور آب آزاد انجام شود، لایه‌ای ضعیف روی بتن تشکیل خواهد شد که احتمال پوسته‌شدن، گردشدگی و ترک‌های سطحی را افزایش می‌دهد.

تجمع آب روی قالب و بستر

پیش از شروع بتن ریزی در هوای مرطوب باید آب جمع‌شده از کف قالب، بستر و اطراف آرماتورها خارج شود. وجود آب ایستاده ممکن است باعث رقیق شدن موضعی خمیر سیمان و ایجاد بخش‌هایی با مقاومت کمتر شود.

توقف عملیات و ایجاد درز سرد

بارندگی شدید ممکن است موجب توقف تخلیه، پمپ‌کردن یا تراکم بتن شود. اگر این توقف طولانی باشد، بتن قبلی وارد مرحله گیرش شده و ادامه عملیات می‌تواند باعث تشکیل درز سرد شود. به همین دلیل، محل توقف باید با نظر مهندس ناظر و براساس نقشه‌های اجرایی تعیین شود.

دشواری کنترل اسلامپ بتن

در شرایط بارانی، اندازه‌گیری و کنترل اسلامپ اهمیت بیشتری دارد. آب باران ممکن است روانی لایه‌های سطحی بتن را افزایش دهد و مخلوط را از مشخصات طرح اختلاط خارج کند. هرگونه اصلاح کارایی باید با افزودنی مجاز و تحت کنترل فنی انجام شود.

تفاوت بارندگی با عمل‌آوری بتن

باران را نباید جایگزین عمل‌آوری اصولی دانست. عمل‌آوری باید به‌صورت کنترل‌شده و با روش‌هایی مانند پوشش مرطوب، ورق محافظ یا مواد عمل‌آوری انجام شود. بارش شدید پیش از گیرش بتن می‌تواند به‌جای کمک به عمل‌آوری، سطح بتن را تخریب کند.

در مجموع، موفقیت در بتن ریزی در هوای مرطوب و بارانی به کنترل آب اضافی، محافظت از سطح بتن، تخلیه آب جمع‌شده، زمان‌بندی صحیح پرداخت و پیش‌بینی شرایط جوی وابسته است. در صورت شدت زیاد بارندگی و نبود تجهیزات محافظتی، توقف برنامه‌ریزی‌شده عملیات از ادامه بتن‌ریزی بدون کنترل فنی مناسب‌تر است.

دستور کار بتن‌ریزی در هوای سرد و بارانی

بتن‌ریزی در هوای سرد زمانی موفق است که از یخ‌زدگی بتن تازه جلوگیری شود، دمای لازم برای ادامه واکنش هیدراتاسیون حفظ گردد و بتن پیش از بارگذاری یا قالب‌برداری به مقاومت کافی برسد. کاهش دما سرعت گیرش و کسب مقاومت بتن را کم می‌کند و یخ‌زدگی آب موجود در بتن تازه می‌تواند ساختار خمیر سیمان را در سنین اولیه آسیب‌پذیر کند.

مطابق مبحث نهم مقررات ملی ساختمان، هوا زمانی سرد محسوب می‌شود که در سه روز متوالی، میانگین دمای روزانه کمتر از ۵ درجه سلسیوس باشد و دمای هوا در بیش از نیمی از شبانه‌روز از ۱۰ درجه سلسیوس بالاتر نرود. ACI 306R-16 نیز شرایطی را که دمای هوا در دوره حفاظت به کمتر از حدود ۴ درجه سلسیوس برسد یا احتمال رسیدن آن وجود داشته باشد، مشمول تدابیر بتن‌ریزی در هوای سرد می‌داند.

اجرای صحیح عملیات را می‌توان به سه مرحله اصلی تقسیم کرد:

  1. اقدامات پیش از بتن‌ریزی
  2. کنترل‌های حین ساخت، حمل و بتن‌ریزی
  3. حفاظت و عمل‌آوری پس از بتن‌ریزی

اقدامات قبل از بتن‌ریزی در هوای سرد

در ادامه به مراحلی که لازم است تا قبل از بتن ریزی در شرایط جوی بارانی و سرد انجام شود، آورده شده است.

تهیه برنامه اجرایی و تجهیز کارگاه

پیش از شروع عملیات، باید وضعیت دمای شبانه‌روز، احتمال یخبندان، سرعت باد و مدت زمان لازم برای حفاظت بتن بررسی شود. برنامه بتن‌ریزی نباید فقط بر مبنای دمای لحظه‌ای کارگاه تنظیم شود؛ زیرا کاهش دما در ساعات شب می‌تواند بتن تازه را در معرض یخ‌زدگی قرار دهد.

تجهیزات ضروری کارگاه شامل دماسنج بتن و محیط، پوشش‌های عایق، برزنت یا محفظه محافظ، وسایل گرمایشی ایمن، روشنایی مناسب، تجهیزات ثبت دما و منبع برق یا سوخت مطمئن است. براساس مبحث نهم، دمای بتن در دوره بتن‌ریزی و عمل‌آوری باید ثبت شود و کنترل دما حداقل دو بار در شبانه‌روز و در نقاط مختلف عضو انجام گیرد. گوشه‌ها، لبه‌ها و اعضای نازک به‌دلیل اتلاف حرارت بیشتر، به کنترل دقیق‌تری نیاز دارند.

آماده‌سازی زمین، بستر و بتن مگر

ریختن بتن روی زمین یخ‌زده، برف، یخ یا سطحی که احتمال نشست آن پس از ذوب‌شدن وجود دارد، مجاز نیست. بستر باید پایدار، تمیز و عاری از یخ‌زدگی باشد. در صورت یخ‌زدگی سطح بتن مگر یا بتن قدیمی، ابتدا باید یخ و برف کاملاً برطرف شده و سطح بدون آسیب‌زدن به بتن گرم شود.

هدف از گرم‌کردن بستر، ایجاد سطح بسیار داغ نیست؛ بلکه باید از تماس بتن تازه با سطح یخ‌زده و افت ناگهانی دمای آن جلوگیری شود. استفاده مستقیم از شعله روی بتن، میلگرد یا قالب می‌تواند موجب گرم‌شدن غیریکنواخت، ایجاد آلودگی و آسیب موضعی شود.

آماده‌سازی قالب و آرماتور

پیش از بتن‌ریزی باید برف، یخ و آب جمع‌شده از روی میلگردها، قالب، درزهای اجرایی، سطح بتن سخت‌شده قبلی و زمین حذف شود. مبحث نهم صراحتاً بر پاک‌بودن این سطوح از یخ‌زدگی تأکید دارد.

اتصالات قالب، بولت‌ها، پشت‌بندها و شمع‌ها نیز باید کنترل شوند؛ زیرا پوشش‌ها و تجهیزات گرمایشی نباید پایداری سیستم قالب‌بندی را مختل کنند. در صورت استفاده از قالب پلاستیکی بتن، محدوده دمای کار، ضریب انبساط حرارتی، نحوه مهاربندی و توصیه‌های تولیدکننده باید کنترل شود؛ زیرا رفتار حرارتی پنل پلیمری با قالب فولادی یا چوبی یکسان نیست.

قالب چوبی به‌دلیل هدایت حرارتی کمتر می‌تواند اتلاف گرمای بتن را کاهش دهد، اما نمی‌توان آن را در همه شرایط الزاماً بهترین گزینه دانست. انتخاب قالب و میزان عایق‌کاری باید براساس ضخامت عضو، دمای محیط، ظرفیت سیستم و برنامه عمل‌آوری انجام شود.

الزامات طرح اختلاط بتن در هوای سرد

بخش بعدی به الزامات طرح اختلاط بتن در هوای بارانی و سرد اشاره شده است.

کنترل نسبت آب به سیمان

در شرایط سرد باید آب اختلاط به حداقل مقدار لازم محدود شود؛ زیرا آب اضافی علاوه بر افزایش آب قابل یخ‌زدن، موجب افزایش آب‌انداختگی، تخلخل و کاهش مقاومت و دوام بتن می‌شود.

براساس ضوابط مبحث نهم، نسبت آب به سیمان در بتن‌ریزی هوای سرد نباید بیشتر از ۰٫۵۰ باشد. برای تأمین کارایی لازم نیز باید به‌جای اضافه‌کردن آب در کارگاه، از روان‌کننده یا فوق‌روان‌کننده سازگار با سیمان استفاده شود.

انتخاب اسلامپ مناسب

عبارت «اسلامپ حداکثر ۵ سانتی‌متر» برای تمام بتن‌های هوای سرد به‌صورت مطلق صحیح نیست. مبحث نهم بیان می‌کند در صورتی که از افزودنی روان‌کننده استفاده نشود، اسلامپ نباید بیشتر از ۵۰ میلی‌متر انتخاب شود. در بتن پمپ‌شونده یا مخلوط‌های طراحی‌شده با روان‌کننده، اسلامپ می‌تواند متفاوت باشد، مشروط بر اینکه نسبت آب به سیمان و سایر مشخصات فنی طرح اختلاط حفظ شوند.

افزودن آب برای جبران افت اسلامپ در محل پروژه روش مناسبی نیست؛ زیرا نسبت آب به سیمان را افزایش داده و مقاومت، دوام و مقاومت بتن در برابر یخ‌زدگی را کاهش می‌دهد.

انتخاب سیمان و مواد افزودنی

برای افزایش سرعت کسب مقاومت اولیه، می‌توان با تأیید طراح مخلوط از سیمان پرتلند نوع ۳ یا سایر سیمان‌های زودسخت‌شونده استفاده کرد. مبحث نهم استفاده از سیمان‌های آمیخته، به‌ویژه سیمان‌های پوزولانی، را در شرایط سرد توصیه نمی‌کند؛ زیرا برخی از این سیمان‌ها در دمای پایین سرعت کسب مقاومت اولیه کمتری دارند.

افزودنی‌های زودگیر یا سامانه‌های افزودنی مخصوص هوای سرد باید مطابق مشخصات فنی محصول و طرح اختلاط آزمایشگاهی مصرف شوند. افزودنی‌های حاوی کلرید برای بتن مسلح یا بتن پیش‌تنیده می‌توانند خطر خوردگی آرماتورها را افزایش دهند؛ بنابراین استفاده از زودگیرهای بدون کلرید انتخاب مطمئن‌تری است.

محصولی که در بازار با عنوان «ضدیخ بتن» عرضه می‌شود، نباید جایگزین گرم‌کردن مصالح، کنترل دمای بتن، عایق‌کاری و حفاظت پس از بتن‌ریزی تلقی شود. استاندارد ASTM C1622 نیز افزودنی هوای سرد را به‌عنوان بخشی از یک سامانه کنترل‌شده معرفی می‌کند، نه راهکاری برای حذف کامل حفاظت حرارتی.

استفاده از ژل میکروسیلیس

ژل میکروسیلیس یک ضدیخ مستقل محسوب نمی‌شود و استفاده از آن به‌تنهایی تضمین‌کننده عملکرد مناسب بتن در هوای سرد نیست. میکروسیلیس می‌تواند نفوذپذیری بتن سخت‌شده را کاهش دهد و همراه با فوق‌روان‌کننده به تولید بتن با نسبت آب به مواد سیمانی کمتر کمک کند؛ اما اثر آن بر مقاومت اولیه به ترکیب محصول، نوع سیمان، مقدار مصرف و دمای عمل‌آوری وابسته است.

بنابراین مصرف ژل میکروسیلیس باید براساس طرح اختلاط آزمایش‌شده و تأیید دستگاه نظارت انجام شود. جایگزین‌کردن بخشی از سیمان با مواد پوزولانی بدون کنترل مقاومت اولیه ممکن است مدت حفاظت حرارتی را افزایش دهد.

حداقل دمای بتن هنگام اختلاط و بتن‌ریزی

حداقل دمای مجاز بتن در هوای سرد به ضخامت یا حداقل بُعد عضو بستگی دارد. اعضای نازک‌تر سریع‌تر حرارت خود را از دست می‌دهند و به دمای اولیه بیشتری نیاز دارند.

طبق جدول مبحث نهم، حداقل دمای بتن هنگام ریختن و نگهداری به‌صورت زیر است:

معیار مقایسه قالب سفید قالب مشکی
قیمت اولیه معمولاً بالاتر معمولاً اقتصادی‌تر
تشخیص آلودگی سطح آسان‌تر دشوارتر
نوع مواد اولیه وابسته به تولیدکننده وابسته به تولیدکننده
وزن و ضخامت باید استعلام شود باید استعلام شود
طول عمر وابسته به کیفیت ساخت و نگهداری وابسته به کیفیت ساخت و نگهداری
کاربرد دیوار، ستون و مقاطع متناسب دیوار، ستون و مقاطع متناسب
معیار خرید مشخصات فنی و ضمانت مشخصات فنی و ضمانت

بنابراین، تعیین یک دمای ثابت مانند حداقل ۵ درجه برای همه اعضا صحیح نیست. برای مثال، دال‌ها، دیوارهای نازک و مقاطع کوچک معمولاً باید هنگام بتن‌ریزی دمای بیشتری نسبت به اعضای حجیم داشته باشند. مبحث نهم همچنین تأکید می‌کند دمای بتن هنگام ریختن نباید بدون ضرورت بیش از ۱۱ درجه سلسیوس بالاتر از مقادیر جدول باشد؛ زیرا گرم‌کردن بیش‌ازحد می‌تواند افت اسلامپ، اتلاف رطوبت و اختلاف حرارتی را افزایش دهد.

در دمای محیط منفی ۲۰ درجه سلسیوس و پایین‌تر، اگر تدابیر ویژه برای ساخت، حمل، ریختن و حفاظت بتن فراهم نشده باشد، انجام بتن‌ریزی ممنوع است.

الزامات حین حمل و بتن‌ریزی در یخبندان

در بخش بعدی نیز تمامی مراحل و الزامات بتن ریزی در هوای مرطوب و سرد آمده است.

کاهش زمان حمل بتن

ساخت، حمل، تخلیه، تراکم و پرداخت بتن باید بدون توقف غیرضروری انجام شود. وسایل حمل بهتر است تا حد امکان پوشیده و عایق باشند تا بتن در مسیر، حرارت خود را از دست ندهد. مبحث نهم نیز بر کاهش اتلاف دمای بتن در زمان حمل و ریختن تأکید دارد.

دمای بتن باید هنگام خروج از بچینگ، ورود به کارگاه و در زمان ریختن اندازه‌گیری شود. صرف ثبت دمای هوا برای کنترل شرایط بتن‌ریزی کافی نیست.

بتن‌ریزی پیوسته و یکنواخت

بتن باید به‌صورت پیوسته، در لایه‌های متناسب و با سرعت برنامه‌ریزی‌شده ریخته شود. توقف طولانی می‌تواند باعث تشکیل درز سرد، افت دما و تفاوت در زمان گیرش لایه‌ها شود.

ویبره باید به‌اندازه کافی و بدون تراکم بیش‌ازحد انجام شود. تماس مستقیم و طولانی ویبراتور با قالب یا آرماتور می‌تواند موجب جابه‌جایی اجزا و افزایش اتلاف حرارت موضعی شود.

کنترل دمای عضو در زمان اجرا

اعضای نازک، گوشه‌ها، لبه‌ها و سطوح در معرض باد سریع‌تر سرد می‌شوند. دماسنج‌ها باید در نقاط نماینده و بحرانی نصب شوند و نتایج در گزارش روزانه بتن‌ریزی ثبت گردد.

افزایش بیش‌ازحد دمای بتن نیز روش مناسبی برای جبران ضعف عایق‌کاری نیست. ACI 306R توصیه می‌کند دمای بتن نزدیک به مقادیر موردنیاز نگه داشته شود و از گرم‌کردن غیرضروری مخلوط جلوگیری گردد؛ زیرا اختلاف دمای زیاد، افت رطوبت و تنش حرارتی را افزایش می‌دهد.

راه های جلوگیری از یخ زدگی بتن

برای جلوگیری از یخ‌زدگی در بتن‌ریزی در هوای سرد، ابتدا باید برف و یخ از روی بستر، قالب و آرماتورها کاملاً پاک شود و تمام سطوح در تماس با بتن، هنگام اجرا دمایی بالاتر از نقطه انجماد داشته باشند. دمای بتن تازه نیز باید با گرم‌کردن کنترل‌شده آب یا سنگدانه‌ها، کاهش زمان حمل و بتن‌ریزی پیوسته در محدوده تعیین‌شده برای ابعاد عضو حفظ شود.

پس از بتن‌ریزی، استفاده از پتوهای عایق، پوشش‌های نفوذناپذیر، قالب عایق یا محفظه‌های گرم‌شده ضروری است. گرمایش باید یکنواخت باشد و پوشش‌ها نیز به‌تدریج برداشته شوند تا بتن دچار شوک حرارتی نشود. مطابق مبحث نهم مقررات ملی ساختمان، حفاظت باید حداقل تا رسیدن مقاومت فشاری بتن به ۵ مگاپاسکال ادامه پیدا کند؛ ACI 306R نیز برای جلوگیری از آسیب ناشی از نخستین چرخه یخ‌زدگی، مقاومت حدود ۳٫۵ مگاپاسکال را مطرح می‌کند.

در بتن‌ریزی در هوای مرطوب و سرد، کنترل بارش و آب آزاد اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا تجمع آب، برف یا رطوبت روی قالب و سطح بتن می‌تواند با کاهش دما یخ بزند. استفاده از زودگیر و روان‌کننده می‌تواند سرعت کسب مقاومت را بهبود دهد، اما جایگزین کنترل دما، عایق‌کاری و عمل‌آوری اصولی نیست.

مراقبت از بتن در مناطق مرطوب و سرد

در بتن‌ریزی در هوای سرد و مرطوب، بتن تازه باید به‌صورت هم‌زمان در برابر یخ‌زدگی، افت ناگهانی دما، بارش و تجمع آب آزاد محافظت شود. پس از پایان بتن‌ریزی، استفاده از پوشش‌های نفوذناپذیر، پتوهای عایق و در صورت نیاز محفظه گرم‌شده، به حفظ دما و رطوبت لازم برای ادامه هیدراتاسیون سیمان کمک می‌کند. لبه‌ها، گوشه‌ها و اعضای نازک باید با دقت بیشتری عایق‌کاری شوند؛ زیرا سرعت اتلاف حرارت در این قسمت‌ها بیشتر است.

در بتن‌ریزی در هوای مرطوب باید از ورود آب باران، برف ذوب‌شده و روان‌آب به سطح بتن جلوگیری شود؛ زیرا آب اضافی می‌تواند خمیر سیمان سطحی را رقیق کرده، کیفیت نهایی بتن را کاهش دهد و در صورت افت دما یخ بزند. تا زمانی که احتمال یخبندان وجود دارد، به‌جای آب‌پاشی مستقیم بهتر است از ورق پلاستیکی، پوشش‌های حفظ‌کننده رطوبت یا باقی‌ماندن قالب در محل استفاده شود. در صورت استفاده از قالب بتن فلزی نیز باید درزها، اتصالات و سطح قالب از نظر وجود یخ، برف و آب جمع‌شده کنترل شوند.

در صورت به‌کارگیری تجهیزات گرمایشی، گرما باید یکنواخت توزیع شود و از اعمال حرارت مستقیم به سطح بتن جلوگیری گردد. همچنین پوشش‌ها و وسایل گرمایشی نباید به‌صورت ناگهانی برداشته شوند؛ زیرا اختلاف سریع دمای بتن و محیط می‌تواند تنش حرارتی و ترک‌خوردگی ایجاد کند.

در نهایت، مراقبت اصولی از بتن در اقلیم سرد و مرطوب شامل کنترل دما، جلوگیری از یخ‌زدگی، دفع آب اضافی، حفظ رطوبت مناسب و کاهش تدریجی گرمایش است. رعایت هم‌زمان این موارد، از افت مقاومت و دوام بتن جلوگیری کرده و کیفیت نهایی عضو سازه‌ای را حفظ می‌کند.

فائزه شوقی
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *